سلام سلام

درباره ی کنسرو

آیا سیاه شدن درب ظروف کنسرو، نشانه فساد آن است؟

سیاه شدن، ناشی از واکنش شیمیایی میان مواد غذایی و درب قوطی کنسرو است که در این حالت خطری برای مصرف کننده ندارد. البته احتمال خروج عطر و طعم آن وجود دارد.

یادآوری می شود این حالت بیشتر در مورد مواد غذایی اسیدی اتفاق می افتد.

ادامه نوشته

طنز هیدروژنی

هیدروژن با این كه وجوه مشتركی با بعضی از گروه ها  داشت نتوانست در هیچ یك از گروه‌های جدولی تناوبی اجازه‌ی اقامت كسب كند. ابتدا به سراغ قلیایی‌ها رفت    و با آن‌ها اظهار قومیّت كرد. قلیایی‌ها چون او را مانند خود پوشیده در اوربیتال  دیدند و به خصوص       شنیده بودند گاه او را با عنوان كاتیون نام می‌برند وی را در گروه خود پذیرفتند. حتی لیتیم اتاق فوقانی را به او اختصاص داد. امّا بعد حركاتی از هیدروژن سر زد كه باعث گفتگوها و ایجاد شك و تردیدها گردید.

لیتیم به سدیم گفت او گاه برای برقراری پیوندها با ما اظهار تمایل می‌كند. كِی این رسم بین ما بود؟

سدیم: شنیده‌ام H كاملاً عریان است و هیچ پوششی از الكترون ندارد. واقعاً بی‌شرمی نیست؟

لیتیم: اگر الكترون هم پیدا كند. گاز می‌شود, فرار می‌كند. او بندبشو نیست. ما عنصر گازی نداشتیم؟

سدیم: اگر H در فعالیت‌های الكترولیتی مانند ما به كاتد می‌رود یك نیرنگ است. شنیده‌ایم گاه در چهره‌ی هیدرید H و به طور مذاب به آند می‌رود.

لیتیم: پیوند ما با عناصر دیگر از جمله هالوژن‌ها یونی است. كووالانسی نیست. امّا او پیوند كووالانسی برقرار می‌كند.

سدیم: بلی ما در خانواده‌ی خود عنصری این گونه دورو نداریم. او گاه كاتیون و گاه آنیون می‌شود.

لیتیم: فعالیت ما در حالت فلزی زبانزد خاص و عام است. برّاق و رسانای الكتریسیته هم هستیم او چه شباهتی به ما دارد؟

سدیم: درست است او از تبار ما نیست. ما كِی آنیون شده‌ایم؟ باید عذرش را خواست.

هیدروژن سراغ خانواده‌ی هالوژن‌ها می‌رود و خود را منسوب به آن‌ها معرفی می‌كند و می‌گوید: من مانند فلوئوروكلر گازی شكل هستم. حتی با همة كوچكی و سبكی حجمی برابر آن‌ها اشتغال می‌كنم (4/22 لیتر), شما بیشترین تمایل وصلت را با قلیایی‌ها دارید. من هم بی‌میل نیستم. من به صورت ملكولی مانند شما دو اتمی هستم.

آن‌ها او را پذیرفتند, امّا زمانی بعد احساس می‌كنند این یك وجبی آن‌ها را فریب داده است, چرا كه او كاهنده است و آن‌ها اكسنده. او چه ربطی به آن‌ها دارد. عذرش را می‌خواهند.

هیدروژن سراغ خانواده‌ی كربن می‌رود و اظهار هم‌بستگی می‌كند و می‌افزاید لایه‌ی ظرفیت من مانند لایه‌ی ظرفیت شما نیمه‌پر است. ما الكترونگاتیویته مشابه داریم و به جای پیوند یونی پیوند كووالانسی برقرار می‌كنیم. اما الماس و سیلیسیم با آن وقار و داشتن شبكه وسیع كووالانسی از ابتدا نسبتی بین خود و آن جزء ناچیز ندیدند و بی‌اعتنا طردش كردند. بلی هیدروژن از آن به بعد گوشه‌ی تنهایی برگزید و دانست كسی كه چند چهره دارد تنها می‌ماند.

شیمی طنز

یه روز یه فیزیکدان، یه زیست شناس و یه شیمی دان که شنا بلد نبودن برای اولین بار میرن به اقیانوس. فیزیک دان میگه: "من میخوام درباره فیزیک امواج تحقیق کنم." و میپره تو آب و دیگه برنمی گرده. زیست شناس میگه: " من میرم درباره گیاهان کف اقیانوس تحقیق کنم." و اونم به سرنوشت فیزیک دان دچار میشه. شیمی دان چند ساعتی منتظر میشه و بعد توی دفترچه گزارشش مینویسه: " 1- آب دریا فیزیکدان ها و زیست شناس ها را در خود حل می کند. ..." -یه شیمی دان میره به یه داروخانه و میگه: ببخشید. میشه یه بسته " استیل سالیسیلیک اسید " بهم بدین؟ داروفروش میگه: منظورتون آسپیرینه؟ شیمی دان میگه: اوه، بله بله، این اسم لعنتی هیچ وقت یادم نمیمونه. -کدامیک از موارد ذیل در تتراکلرید کربن حل نمی شوند؟ الف) خرس سفید ب) خرس قهوه ای ج) خرس سیاه د) همه موارد - خب معلومه، خرس سفید. چون قطبیه -میدونید با عنصرهای آهن، نیکل و پتاسیم چه سلاحی می شه ساخت؟ -چاقو (KNiFe) یه روز هایزنبرگ در حال رانندگی بوده که پلیس متوقفش می کنه. پلیس: هیچ می دونی سرعتت چقدره؟ هایزنبرگ: نه، ولی می دونم کجا هستم! تعریف شاخه های مختلف شیمی: شیمی فیزیک: تلاش مذبوحانه برای به کار بردن عبارت y=mx+b در مورد هر پدیده ای در جهان شیمی آلی: تلاش برای تبدیل ترکیبات بدبو به مقاله های تروتمیز در مجله ها شیمی معدنی: تلاش برای مفید نشون دادن چیزهایی که بعد از استفاده ی شیمی دانان آلی و تجزیه از جدول تناوبی باقی می مونه مهندسی شیمی: تلاش برای پول درآوردن از کارهایی که شیمی دانان آلی، معدنی و تجزیه صرفا برای تفریح انجام میدن. *(شیمی آلی عبارتست از مطالعه ترکیبات کربن دار بیوشیمی عبارتست از مطالعه ترکیبات کربن داری که وول میخورند.)

آیا می دانید نوع ظرف برای تولید کف حاصل از هم زدن سفیده ی تخم مرغ مهم است؟

اگر ، ظرف ، شیشه ای یا استیل(فولاد ضد زنگ) باشد با هم زدن تخم مرغ و عبور هوا از بین مولکول های سفیده ی تخم مرغ ، کف بدست آمده غلظت مناسب را نخواهد داشت ، چنانچه دوباره بهم بزنید، پروتئین تخم مرغ به نام کونالبومین بطور کامل تغییر شکل داده و در نهایت بصورت دسته هایی مجزا لخته می شود و ترکیب یکدستی از سفیده تخم مرغ بدست نمی آید. به همین علت در دستور تهیه کیک تاکید شده که از زیاد بهم زدن سفیده خودداری شود. – در اینجا بهتر است مقداری کرم تارتار جهت تغلیظ کیک و کاهش شدت تغییر شکل پروتئین و ایجاد ترکیب یکنواخت استفاده شود.

حال اگر از ظرف مسی استفاده کنید ، کف خامه ای مایل به زرد حاصل می شود که در مقایسه کمی سفت تر است. چون یون مس ⁺Cu²  با کونالبومین ، ماده زرد رنگ تولید می کند . ترکیب این دو از پایداری قابل قبولی برخوردار است و کمتر سفیده تخم مرغ تغییر شکل می دهد ، کمتر از هم جدا می شوند و در نتیجه با هم زدن و تثبیت هوا در میان مولکول ها ، کف غلیظی حاصل می شود.

آبهای معدنی

آبهای معدنی ( Inorganic Water ) ، آبهایی هستند که در یک کیلوگرم آنها لااقل هزار میلی گرم نمک و یا 250 میلی گرم انیدرید کربنیک آزاد موجود است.

نگاه اجمالی

آبهای معدنی ، از چشمه‌های طبیعی یا چشمه‌هایی که مصنوعا ایجاد کرده‌اند، جریان دارند و آنها را در همان سرچشمه در ظرف مخصوصی پر می‌کنند و برای مصرف حمل می‌نمایند. آب چشمه‌ها بطور کلی دارای نمکهایی هستند که در موقع عبور آب از سطح زمین در آن حل شده ولی آب مقطر فاقد این نمکهاست. مقدار این نمکها در آبهای معدنی بمراتب زیادتر و لااقل به یک در هزار می‌رسد.

ادامه نوشته

شیمی درس شیرین زندگی!!!

این جمله را آن وقتی دریافتم که شباهت گردش زمین و سیارات به دور خورشید با گردش الکترون ها به دور هسته را درک کردم.

وقتی که آموختم برای انجام یک واکنش باید تعداد واکنش دهنده ها با تعداد فرآورده ها موازنه باشد به یاد مفهموم جمله ای از خداوند افتادم که : تعداد اعمالتان با تعداد پاداش و جزایتان موازنه است.

وقتی که دیدم قویترین پیوند بین اتم ها پیوند یونی است، دریافتم که قوی ترین پیوند بین انسان ها نیز می بایست اتحاد باشد.

وقتی که آموختم باز را باید با اسید خنثی کرد، این ضرب المثل که ،بدی را با خوبی جواب می دهند، بیشتر برایم مفهوم پیدا کرد.

وقتی که برای هر واکنش پیچیده تری انرژی فعال سازی بیشتری لازم است ، پس برای هر کار سخت تری نیز یک اراده قویتری لازم است.

وقتی که پایندگی جرم به این معنی که جرم از بین نمی رود را آموختم، مفهموم جمله ی قرآن که : با مرگ پایان نمی یابید بلکه در آن دنیا زندگی جاودانه دارید، را بهتر درک کردم.

وقتی که دیدم الکترون به آن کوچکی برای رفتن به مراتب بالاتر و برانگیخته شدن نیاز به انرژی نورانی آتش دارد، به این نتیجه رسیدم که ، انسان که اشرف مخلوقات است برای بالا رفتن و ملکوتی شدن نیاز به انرژی نورانی خداوندگار دارد.

وقتی که جدا کردن الکترون هایی که به هسته نزدیک تر هستند دشوارتر است، پس جدا کردن انسانهای آسمانی از خداوند نیز دشوارتر است.

و در آخر ، شیمی درس شیرین زندگی ، آنجا برایم بیشتر زیبا و معنادار شد که :

اتم ها برای جفت شدن نیاز به یک جفت الکترون پیوندی دارند پس انسان ها نیز برای جفت شدن نیاز به یک جفت دل پرمهر دارند.

چراغ لانتانيدي

ولتر باخ اولين بار پارچه توري بافته شده از الياف كتان يا ابريشم مصنوعي را در محلول آبي داراي نيترات بعضي از عناصر لانتانيدها قرار داد و بعد پارچه را بيرون آورده و خشك كرد ولي اين پارچه را در معرض شعله قرارداد و مشاهده كرد كه پارچه را از ابتدا سياه و بعد از مدتي رنگ سياه از بين رفته و در نهايت نور درخشاني از آن ساطع مي شود . وي با آزمايش هاي مختلف پي برد كه علت اين درخشندگي به خاطر تجزيه نيتريتها عناصر لانتانيد و تبديل آن به اكسيد اين عناصر است كه با آزمايشهاي مختلف توانست بالاترين درخشندگي را بوسيله مخلوطي شامل 99% توريم دي اكسيد و 1% سريم اكسيد بوجود آورد . از اين توري بافته شده براي چراغ استفاده گرديد ولي بايد توجه داشت كه مواد موجود سرطان زا بوده و جزو موادي است كه خيلي دير بازيافت مي شود .

آمونیاک

آمونیاک ، مهمترین ترکیب هیدروژنه ازت بوده ، در طبیعت از تجزیه مواد آلی ازت دار حاصل می‌گردد. این ماده ، گازیست بی‌رنگ با مزه فوق‌العاده تند و زننده که اشک‌آور و خفه‌کننده نیز می‌باشد. گاز آمونیاک از هوا سبک‌تر بوده ، به‌سهولت به مایع تبدیل می‌شود.

 

ادامه نوشته

استوکیومتری

نمایش برهمکنش نیروهای دوقطبی-دوقطبی القایی

نمایش برهمکنش نیروهای یون-دوقطبی القایی

نمایش برهمکنش یونهای ناهمنام - تشکیل بلور

انیمیشنی از ساختار یک هیدروکربن اکسیژندار

شیمی و یخچال

آیا می دانید یخچال چگونه باعث ایجاد سرما می شود؟

 گازهاي مورد استفاده در يخچال سازي (گازهاي مبرد - سرمازا ).                                                                                                                                                                                    آمونياكNH₃       فريون 11 CFCl₃     فريون 12 CCl₂F₂      

چگونگي توليد سرما در يخچال:

در توليد سرما از دو ويژگي مهم گاز ها استفاده مي شود:

1-گازها تحت اثر فشار زياد بحالت مايع در آمده و در اين تغيير حالت،درجه حرارت گاز افزايش مي يابد.

2- اگر گاز مايع در محيطي بازتر از محيط قبلي قرار گيرد بحالت فوران در آمده ،تبخير شده و دماي آن شديدا" كاهش مي يابد. بنابر اين بصورت يك سرما ساز مورد استفاده قرار مي گيرد. 

با بكار افتادن كمپرسور پيستون مرتبا"گاز را از طريق لوله بر گشت مي مكد و با فشار وارد لوله رفت مي­كند.

فشار وارده بر گاز ،حرارتش را افزايش مي دهد. بمنظور كاستن از حرارت گاز، آن را وارد رادياتور (لوله هاي مارپيچ پشت يخچال)مي كنند و در آن جا مقداري از حرارت گاز كاسته مي شود.

سپس با عبور از فيلتر (دراير، حاوی سيليكات يا سيليكاژل که خاصيت رطوبت زدايي دارد)، كاملا" خشك مي شود و چون لوله خروجي دراير و پس از آن سطح مقطع لوله مويي بسيار كم است گاز تحت فشار زيادي قرار گرفته بحالت مايع در مي آيد و حرارتش نيز افزايش مي يابد.

با عبور از لوله مويي ، وارد لوله هاي اواپريتور (لوله های مارپیچ جا يخي) مي شود و در آن جا كه سطح مقطع جديد به مراتب بيشتر از سطح مقطع لوله مويي است شروع به فوران نموده و توليد سرما مي­كند. در انتها توسط لوله اي مسي يا آهني به لوله برگشت يخچال مي رسد و مجددا"...

شیمی و نان

آیا می دانید سالمترین و بهترین نان کدام نان است؟

الف: نان سنگک: از نظر ویتامین های گروه B و اسید فولیک، املاح معدنی و پروتئین های ضروری بدن، بهترین نان است. از آرد سبوس­دار تهیه می شود. از مواد آلی ، فیبر و سبوس حین خمیر کردن آرد آن چیزی کسر نمی شود. بهمین خاطر:

1-   تیره رنگ و هضم آن کمی سخت تر است.

2-    از عوارض عروقی ، گوارشی و سرطان جلوگیری می کند.

3-   تنها نان مطلوب بیماران دیابتی است.

4-   بخاطر داشتن مخمّر ، تخمیر طولانی و کامل خواهد بود در نتیجه اسید فیتیکِ آرد گندم را که مانع جذب آهن و کلسیم در بدن می شود ، تجزیه می کند. پس مصرف جوش شیرین در این نان نادر است

ب: نان بربری: از آرد سفید تهیه می شود هنگام پخت به سطح خمیر آن مقداری سبوس می زنند. در این نان هم بخاطر داشتن مخمّر ، تخمیر طولانی و کامل خواهد بود در نتیجه اسید فیتیکِ آرد گندم را که مانع جذب آهن و کلسیم در بدن می شود ، تجزیه می کند. پس مصرف جوش شیرین در نان بربری هم نادر است.

ج: نان تافتون: آرد این نان نسبت به آرد نان سنگک سبوس پایین تری دارد. تخمیر آن کوتاه است پس به آن جوش شیرین می­زنند جوش شیرینNaHCO₃  بسیار قلیایی است و عوارضی همچون کم خونی ، پوکی استخوان ، سوء هاضمه، افسردگی ، بی حالی، افزایش فشار خون ، سوزش جدار داخلی معده ، سوءجذب آهن و کلسیم دارد.

د: نان لواش: آرد این نان نسبت به آرد نان تافتون سبوس پایین تری دارد. کوتاهترین زمان تخمیر را دارد و پخت آن سریعتر است و...  بقیه اش رو خودتون حدس بزنید.

قویترین اسید دنیا

قويترين اسيد دنيا كه لااقل يك ميليون مرتبه قويتر از اسيد سولفوريك غليظ شده مي باشد دريكي از ازمايشگاهاي كاليفرنيا ساخته شد.شايد اين اسيد كمترين ميزان خورندگي را هم داشته باشد.اين تركيب كربوران اسيد ناميده شده است توليد كنندگان ان مي گويند اين نخستين ابر اسيدي است كه مي توان انرا در ظرف شيشه اي (لوله ازمايشگاهي ) نگهداري كرد . ابر اسيد قبلي اسيد فلوئور وسولفوريك به قدري قوي است كه مستقيما(فورا) مي تواند شيشه را خود حل كندولي به نظر مي رسد خاصيت اسيد جديد به پايداري شيميايي قابل توجهش برگردد.
كريستفرريد از دانشگاه كاليفرنيا ، ديو رسيد وهمكارانش . اين اسيد مانند همه اسيدها با تركيبات ديگر واكنش نشان مي دهدويك اتم هيدروژن با بار مثبت به انها مي دهد اما بنيان باقي مانده انقدر پايدار است كه ان از واكنش بيشتر خودداري مي كند .
اين دومين واكنشي است كه براي خورندگي ضروري است براي مثال اسيد هيدروفلوريك كه غالبا تركيب شده از دي اكسيد سيليكون مي خورد شيشه را زيرا يون فلوريد به اين سيليكون حمله مي كند همانطوريكه هيدروژن با اكسيژن واكنش مي دهد.
اين اسيد جديد با فرمول H(CHB11GL11) تمايل بسيار زيادي براي دادن يون هيدروژن داردكه ميزان قدرت اسيدي انهارا تعريف ميكند(معين ميكند)و صد تريليون بار از اب استخر اسيدي تر است اما بنيان باقي مانده اسيد كه نتيجه از دست دادن يون هيدروژن است شامل يازده اتم بورويك اتم كربن است كه در يك ساختار 20 وجهي قرار گرفته اند . ريد مي گويد شايد پايدارترين گروه اتمهايي كه در شيمي وجود دارد باشد . هدف اصلي محققان اين است كه با استفاده از اسيد هاي كربوران اتم هاي گار نجيب زنون را بسادگي اسيدي كنند كاري كه تا كنون انجام نشده است.

چرا اجاقهای ريز موج غذا را بهتر از اجاقهای معمولی می پزد ؟

تابشهاي ريز موج گستره 300 تا 300000 مگا هرتز طيف الكترومغناطيس را تشكيل مي دهند . (طول موج يك متر تا يك ميليمتر) . اما اجاقهاي ريز موج در فركانس ثابت 2450 مگا هرتز (12سانتي متر ) طراحي شده اند . تابش ريز موج با اين فركانس تا عمق 2 تا 4 سانتي متري غذا نفوذ مي كند و باعث چرخش و ارتعاش اجزاي مولكولي متحرك و قطبي غذا بويژه آب آن مي شود كه اين همان گرم شدن و جوشيدن آب است . از آنجا كه آب غذا در اجاق ريز موج تا عمق 4 سانتي متري به يكباره شروع به جوشش مي كند پخت غذا به مراتب سريعتر از زماني انجام مي گيرد كه از اجاقهاي معمولي استفاده مي شود . در اين نوع اجاقها آب ابتدا در سطح غذا بجوش مي آيد و سپس گرما به داخل غذا نفوذ مي كند .

 

از طرف ديگر در اجاق حرارتي براي گرم كردن غذا تمامي محدوده طول موج از امواج راديويي گرفته تا زير قرمز بوجود مي آيد ( تابش جسم سياه ) كه تنها بخش كوچكي از آن را غذا جذب و صرف پخت مي كند و بقيه تلف مي شود اما در اجاقهاي ريز موج فقط طول موج مفيد براي پخت غذا بكار مي رود كه انعكاسهاي آن نيز از ديواره هاي اجاق دوباره به غذا برمي گردد .

آیا نیروگاههای هسته ای خطرناک هستند

وقتي يك نيروگاه هسته‌اي فعال است، در ميله‌هاي سوختني همواره توليدات شكافتي و هسته‌هاي پلوتونيوم بيشتري ايجاد مي‌شود كه شديداً بايد از ورود آنها به محيط خارج جلوگيري كرد. براي اين منظور‌در‌بيشتر نيروگاههاي اتمي شش مانع ايجاد شده است، كه در شرايط عادي اين هسته‌هاي اتمي مرگ آور قادر به عبور از آنها نيستند.

    1.قرصهاي مواد سوختني به نحوي ساخته شده‌اند كه توليدات شكافتي نمي‌توانند از آنها فرار كنند.

   2. لوله‌هاي آب بندي شده كه از نشت گاز ميله‌هاي سوختي جلوگيري مي‌كنند، اجازه نمي‌دهند هيچ ماده خطرناكي خارج شود.

   3. ديگ فشار راكتور، مانع ديگري در سر راه اين مواد مرگ آور است.

   4.تمام تجهيزات و تأسيساتي كه احتمال انتشار پرتوهاي خطرناك از آنها مي‌رود، توسطديوارهاي بتوني قطور محصور شده‌اند.

   5. يك ديگ يا محفظه ايمني فولادي تمام تجهيزات و تأسيساتي را كه تاكنون ذكر شد در بر مي‌گيرد.

  6. آخرين مانع، يك پوشش بتوني سراسري به قطر بيش از يك متر است، كه حتي در اثر برخورد هواپيماهاي در حال سقوط نيز آسيب نمي‌بينند.

    مواد راديواكتيو تنها پس از عبور از شش مانع مي‌تواند به محيط زيست راه يابد. اين حالت فقط درصورت از كار افتادن تمام دستگاهها و سيستمهاي خنك كننده، امكان وقوع پيدا مي‌كند. البته در اين صورت معمولآًواكنش زنجيره‌اي بلافاصله متوقف مي‌شود، ولي به هر حال امكان دفع گرماي حاصله وجود ندارد و اين گرما مي تواند ديگ فشار راكتور را ذوب كند. براي جلوگيري از اين امر، در اكثـر نيروگاههاي اتمي، چهارسيستم خنك كننده، اضطراري مستقل از يكديگر وجود دارد.

بزرگترين حادثه احتمالي در يك نيروگاه  بروز يك شكاف ناگهاني در مدار خنك كننده اوليه است. در اين صورت بلا‌فاصله ديگ  اطمينان با بخار داغ پر مي‌شود، و در همان لحظه بطور خودكار اقدامات بازدارنده متعددي صورت مي‌گيرد. ميله‌هاي فرمان به سرعت داخل راكتورها مي‌شوند‌‌‌‌و‌واكنش زنجيره‌اي را متوقف مي‌سازند. يك مخزن فشاري، آب را وارد ديگ فشار راكتور مي‌كند و آب بيشتري به داخل ديگ مي‌ريزد. حتي در صورتي كه ديگ فشار راكتور ذوب شود، مواد مذاب نخست با  ديواره‌اي به قطر يك متر برخورد مي‌كند. اين ديواره از هزاران تن بتون و آهن ساخته شده است. آنگاه لايه‌هاي فوقاني  بتون در اثر ذوب، حالت شيشه‌اي به خود مي‌گيرد. و مانند يك لايه عايق بين مواد مذاب هسته‌اي و لايه‌هاي زيرين بتوني،عملمي‌كند.

 ساختمان راكتورها بايد علاوه بر مقاومت در برابر ضربه سقوط هواپيما، در برابرزلزله، امواج طوفاني دريا و فشارهاي انفجاري معيني نيز مقاوم باشد. بديهي است كه نيروگاهها را    نمي توان كاملا در برابر حوداث و صدمات ناشي از جنگ (به ويژه در برابر اصابت مستقيم راكتورها و موشكها يا بمبارانهاي هوايي) حفاظت كرد. تروريستهاي مسلح نيز مي توانند به داخل نيروگاه نفوذ كنند و خسارات جبران ناپذير و وحشتناكي به بار آورند.

البته در شرايط معمولي زمان‌صلح، بـا اجـراي مقرراتو اقدامات حفاظتي متعدد، ازاين كار جلوگيري مي‌شود. بنابراين‌در مجموع مي‌توان گفت كه نيروگاههاي اتمي در زمان صلح خطر بزرگي را ايجاد نمي‌كنند. به هر حال در صورت وقوع بمباران يا انفجار در يك نيروگاه اتمي 1300 مگاواتي فعال، هزار برابر انفجار اتمي هيروشيما مواد راديواكتيو رها مي‌شود. در اين صورت مناطق بسيار وسيعي براي صدها سال غيرقابل زيست خواهد شد. با اين همه بالا نبودن سطح استاندارد ايمني، بسيار خطرناك‌تر است و واقعه (چرنوبيل) از معروفترين نمونه‌هاي آن محسوب مي‌شود.  

آیا می دانید نوع ظرف برای تولید کف حاصل از هم زدن سفیده ی تخم مرغ مهم است؟

اگر ، ظرف ، شیشه ای یا استیل(فولاد ضد زنگ) باشد با هم زدن تخم مرغ و عبور هوا از بین مولکول های سفیده ی تخم مرغ ، کف بدست آمده غلظت مناسب را نخواهد داشت ، چنانچه دوباره بهم بزنید، پروتئین تخم مرغ به نام کونالبومین بطور کامل تغییر شکل داده و در نهایت بصورت دسته هایی مجزا لخته می شود و ترکیب یکدستی از سفیده تخم مرغ بدست نمی آید. به همین علت در دستور تهیه کیک تاکید شده که از زیاد بهم زدن سفیده خودداری شود. – در اینجا بهتر است مقداری کرم تارتار جهت تغلیظ کیک و کاهش شدت تغییر شکل پروتئین و ایجاد ترکیب یکنواخت استفاده شود.

حال اگر از ظرف مسی استفاده کنید ، کف خامه ای مایل به زرد حاصل می شود که در مقایسه کمی سفت تر است. چون یون مس ⁺Cu²  با کونالبومین ، ماده زرد رنگ تولید می کند . ترکیب این دو از پایداری قابل قبولی برخوردار است و کمتر سفیده تخم مرغ تغییر شکل می دهد ، کمتر از هم جدا می شوند و در نتیجه با هم زدن و تثبیت هوا در میان مولکول ها ، کف غلیظی حاصل می شود.

 

چرا زنگ نمی زنیم

اين پرسش ابتدا و پيش از توجه به آنكه هر روز به طور متوسط يك درصد گلبولهاي قرمز در بدن انسان از بين مي رود و با گلبولهاي جديد جانشين مي شود , بي معني به نظر مي رسد.

هموگلوبين موجود در گلبولهاي قرمز شامل 30 ميلي گرم  Fe(lll)  است كه در آب نامحلول است. اگر بدن انسان ترتيب به خصوصي براي دفع اين آهن نامحلول نداشته باشد . احتياج به مقدار بسيار زيادي, حدود 10 تريليون ليتر آب در روز خواهد داشت تا از مسدود شدن كليه ها از زنگ آهن جلوگيري كند. ولي به خاطر فعاليت پروتئيني موسوم به فريتين, انسانها احتياج به نوشيدن اين حجم عظيم  از آب در روز را ندارند.

فريتين در گياهان و جانوران وجود دارد و در بعضي از باكتريها نيز يافت مي شود. احتمالا از نخستين روزهاي حيات در زمين كه موجودات زنده شروع به افزودن  اكسيژن به اتمسفر كردند , وجود داشته  است. پيش از آن زنگ, يكي از اكسيدهاي آهن ,در موجودات اوليه كه در غياب آهن رشد مي كرد, تشكيل نمي شد .

محلولترين شكل آهن Fe(ll)است. اما اين شكل با اكسيژن موجود در خون و ساير مايعات زيست شناختي به سرعت به Fe(lll)اكسيد ميشود . به طور معمول ,يونهاي Fe(lll)توده هاي عظيم شبيه به زنگار در خون ايجاد خواهند كرد . ولي , فريتين با ايجاد يك پوشش محافظ اطراف يونهاي Fe(lll)آنها را پايدار خواهد كرد . يونهاي Fe(ll) ابتدا در خون به قسمت خارجي , كه پوسته اي از پروتئين شامل 24 آمينواسيد است,متصل شده و در اين قسمت به Fe(lll) اكسيد مي شوند . وقتي يونهاي Fe(lll)  با اكسيژن تركيب مي شوند كه توده ها را به وجود آورند, به قسمت مياني پوشش پروتئيني و سپس به هسته پروتئيني انتقال مي يابند . اين هسته قادر است بيش از 4000 اتم آهن را در خود نگه دارد , و بنابراين پروتئين شامل فريتين- كمپلكس آهن به صورت محلول  باقي مي ماند .

در پژوهشهاي اوليه نشان داده شده است كه پوسته خارجي پروتئين به شكل كره بزرگ توخالي است كه كانالهاي زيادي به آن وارد شده است كه مقدار فريتين توليد شده از طريق سلولهاي بدن توسط غلظت آهن در سلولها تعيين مي شود . همچنين تصور بر اين است كه آهن به طور غير مستقيم با بخش ژنتيكي سلول برخورد مي كند و موجب مي شود ژنهاي توليد كننده پروتئين فعال يا غير فعال شوند.

بعضي از جنبه هاي فعاليت فريتين هنوز ناشناخته مانده است. به عنوان نمونه, سلولهاي بخشهاي مختلف شكلهاي متنوعي فريتين مي سازند. مثلا تركيب آمينواسيد فريتيني كه در سلولهاي جگر ساخته مي شود مقدار كمي با فريتين سلولهاي قرمز خون تفاوت دارد . علت اين تفاوتها هنوز شناخته نشده است ولي تصور مي شود مربوط به اين واقعيت باشد كه سرعت وارد  شدن  آهن به فريتين گلبولهاي خون بيشتر از فريتين سلولهاي جگر است.

عناصر رادیو اکتیو

به طور كلي همه‌ي عنصرهاي سنگين‌تر از سرب، يعني از بيسموت به بعد، در جدول تناوبي عناصر، راديواكتيو هستند. عناصر راديواكتيو داراي هسته‌ي ناپايدار هستند و به تدريج به عنصر‌هاي ديگر تبديل مي‌شوند. از ميان اين هسته‌ها، سه هسته‌ي توريم 232 و اورانيوم 238 و اورانيوم 235 از ديگران پايدارترند. محصول نهايي هر سه هسته پس از متلاشي شدن، ايزوتوپ‌هاي سرب است. توريم به سرب 208، اورانيوم 238 به سرب 206، و اورانيوم 235 به سرب 207 تبديل مي‌شود.

 

تاثير اشعه راديواكتيو بر موجودات زنده چگونه است؟

چون اشعه‌ي آلفا، بتا و گاما با خود انرژي نسبتا" زيادي را حمل مي‌كنند، بنابراين مي‌توانند در اتم‌هايي كه به آن‌ها برخورد مي‌كنند تغييرات شيميايي ايجاد كنند. همه انواع اشعه‌ها به هنگام برخورد با اتم‌ها يا مولكول‌ها مي‌توانند باعث برانگيخته‌شدن الكترون‌هاي آن‌ها و در نهايت باعث يونيزه شدن آن‌ها بشوند. اين اشعه‌ها به همين دليل مي‌توانند به موجودات زنده آسيب برسانند، يعني باعث يونيزه(ذرات باردار)شدن مولكول‌هاي سازنده سلول زنده و مرگ آن شوند. ميزان آسيبي كه اين اشعه‌ها به بدن انسان وارد مي‌كنند به دو عامل بستگي دارد: يكي نوع اشعه و ديگري مقدار انرژي اشعه.

اشعه آلفا داراي قابليت نفوذ بسيار كمي است و پس از برخورد به ماده، الكترون جذب مي‌كند و به هليم بي خطر تبديل مي‌شود. پوست بدن انسان، تقريبا" تمام اشعه آلفا را متوقف مي‌كند. با اين وجود اگر يك ماده توليد كننده اشعه آلفا مانند پلوتونيم 239 وارد بدن شود، در استخوان ذخيره مي‌شود و اشعه آلفاي حاصل از آن در توليد گلبول‌هاي قرمز خون تاثير مي‌گذارد. (رشد سرطاني گلبول‌هاي قرمز خون) به همين دليل، پلوتونيم سم بسيار خطرناكي است كه مقدار قابل تحمل (دوز) آن، نبايد از 7/0 ميكروگرم بيشتر باشد.(یک میکروگرم برابر است با یک میلیونم گرم)

اشعه بتا نيز به وسيله پوست بدن متوقف مي‌شود، ولي به سبب قابليت نفوذ بيشتر در بدن، علاوه بر يونيزه كردن مولكول‌هاي سلول‌ها، چون انرژي جنبشي آن به گرما تبديل مي‌شود، باعث سوختگي شديد در پوست مي‌گردد. با اين وجود اگر يك ماده توليد كننده اشعه بتا مانند استرانسيم 90 وارد بدن شود، خطر مرگ انسان را تهديد مي‌كند.

اما پوست بدن نمي‌تواند مانع نفوذ اشعه ايكس، گاما، و اشعه نوتروني به داخل بدن شود. به همين دليل هرگاه مقدار ورود اين اشعه‌ها به بدن از حد معيني تجاوز كند، خطراتي براي انسان به دنبال خواهد داشت

 

مقدار اشعه يا انرژي توليد شده توسط چشمه‌هاي راديواكتيو (ماده توليد كننده اشعه راديواكتيو) را معمولا" با واحدي به نام كوري (به افتخار خانم و آقاي كوري كشف كنندگان عنصر راديم) اندازه مي‌گيرند. يك كوري برابر است با متلاشي شدن 7/3 ضرب در ده به توان ده اتم عنصر راديواكتيو در يك ثانيه. شير خوراكي در هر سانتي‌متر مكعب در حدود 5 ضرب در ده به توان هشت ميكرو كوري راديواكتيو دارد كه بيشتر مربوط به پتاسيم 40 است. در تمام بدن انسان در حدود 1/0 ميكروكوري راديواكتيو مربوط به پتاسيم 40 و كربن 14 وجود دارد كه از راه تغذيه به بدن وارد مي‌شود. يك راكتور هسته‌اي( دستگاهي كه انرژي هسته‌اي را مهار مي‌كند) بزرگ ممكن است تا 10 به توان 10 كوري(۱۰^۱۰ )راديواكتيو داشته باشد.

ادامه نوشته

دفع مواد منفجره با اسفناج

دانشمندان آمريكايي در آزمايشگاه ملي پاسيفيك نورث وست و زارت نيرو كشف كرده ان كه از اسفناج و ديگر گيهان وابسته مي توان براي خنثي سازي ذخاير نامطلوب مواد منفجره مانند TNT استفاده كرد . آنها عقيده دارند كهآنزيم نيترورداكتاز موجود در اسفناج مي تواند مواد منفجره را هضم كند و نسبت به روشهاي فعلي موجود روشي سازگارتر با محيط براي


دفع ارائه دهد . تركيبات آروماتيكي نيتروژن دار ، جزء اصلي آلي بسياري از مواد منفجره را مي توان با آنزيم هاي گوناگوني كه در گياهان ، قارچها ، باكتريها و شير چرخ كرده يافت مي شود كاهيد . براي آغاز واكنش هضم ، پژوهشگران به سادگي آنزيمها را ( كه در دماي اتاق در محلول بافر هستند ) با يك عامل كاهنده مانند لاتيك اسيد يا اتانول مخلوط مي كنند . اين روش موسوم به « فرآيند هضم بي خطر نسبت به محيط زيست » را مي توان در آب و فشار جو انجام داد تا از انفجار اتفاقي پيشگيري شود . (EBDP)

مزيت ديگر آن است كه هيچ ضايعات اسيدي يا قليايي در مدت فرآيند هضم توليد نمي شود و مواد منفجره را با روشي بسيار بي خطر نابود مي كند .

آنزيمها بخشي از صنايع در حال رشدند كه در شوينده ها ، مواد نساجي و صنايع غذايي و نوشيدني مصرف مي شوند ولي اين اولين كاربرد آنها در خنثي سازي مواد منفجره است . ميليونها تن ذخيره ي مواد منفجره در زرادخانه هاي نظامي جهان وجود دارد ولي روشهاي دفع از طريق سوزاندن و منفجر كردن مستلزم هزينه و خطر است. اگر آزمايشهاي عملي در محل مانند آزمونهاي آزمايشگاهيEBDP موفقيت آميز باشد مي تواند نسبت به روشهاي ديگر به لحاظ هزينه صرفه ي بيشتري داشته باشد .

آنزيمهاي هضم كننده ي مواد منفجره مي توانند ، به يك صنعت شكوفا مبدل شوند . در اين فرآيند جديد چون به هيچ تجهيزات ويژه سخت افزار يا نرم افزار نيازي نيست هزينه هاي سرمايه گذاري پايين نگه داشته مي شود . اين بدان معني است كه خنثي سازي را مي توان در محل انجام داد و از حمل مواد منفجره از محل زرادخانه ها و پايگاه هاي ارتش به كوره هاي زباله سوزي اجتناب كرد . پژوهشگران اكنون مشغول بررسي اين موضوع اند كه آيا مواد منفجره ي هضم شده را مي توان به عنوان مواد آغازگر در فرآيندهاي صنعتي استفاده كرد . پژوهشهاي اوليه نشان مي دهد كه آنزيمها آمينوفنول يك پيش ماده براي مسكن ملايم استامينوفن تبديل مي كنند .

ضدیخ

ضد یخ ها موادی هستند که در سیستم های خنک کننده و در رادیاتورهای موتورهای احتراق داخلی جهت حصول اطمینان از جریان داشتن مایع در درجات کم حرارتی به منظور جلوگیری از خسارت ناشی از تشکیل یخ به کار برده می شود .

شرایط لازم عبارت از این هستند که ماده مرکبه باید نقطه انجمادی کمتر از نقطه انجماد مورد وقوع احتمالی باشد بدون اینکه نقظه جوش را از نقطه جوش اب زیاد پایین بیاورد نباید فلزات را بخورد یا اینکه اتصالات لاستیکی را ضایع کند باید تا نقطه جوش مربوطه پایدار بوده و از لحاظ تجاری در دسترس باشد.

قبلا کلرو کلسیم برای رادیاتور اتومبیل ها به کاربرده می شد که خوردگی ایجاد می کرد این جسم هنوز در مخازن اتش نشانی به کار برده می شود . ولی نقطه جوش زیاد ان امکان گرم شدن بیش از حد موتور را به وجود می اورد به علاوه روغن های لاستیک را نرم میکند. الکل اتیلیک ( اتانول –  الکل تقلبی ) نیز ممکن است به کار برده شود ولی متانول کمتر خورنده بوده و ارزانتر است. یک محلول 30 درصد الکل اتیلیک در اب دارای نقطه انجمادی حدود 15- درجه سانتیگراد و محلول 50 درصد ان حدود 32- درجه سانتیگراد است به هر صورت الکل باید به علت اتلاف ان بر اثر تبخیر مکرر تجدید شود.

گلیسیرول ( گلیسرین ) نیز به عنوان ماده ضد یخ به کار برده می شود محلول 40 درصد ان در اب نقطه انجماد را تا 17.5- درجه سانتیگراد و محلول 50 درصد ان تا 26- درجه سانتیگراد پایین می اورد از معایب ان لزج بودن را میتوان نام برد ولی به اسانی تبخیر نمی شود.

اتیلن گلیکول نقطه انجماد را به میزان بیشتری از الکل پایین می اورد و دارای نقطه جوش زیادی است . به طوری که بر اثر تبخیر از بین نمی رودو اتصالات لاستیکی را نیز نرم نمیکند ولی قیمت مواد اولیه ان بیشتر است .

مواد ضد یخ با اسامی تجاری مختلفی وجود دارند که عموما بر مبنای اتیلن گلیکول و گاه بر مبنای متانول ساخته شده اند. مواد دیگری نظیر گلیسرین یا پروپانول نیز به انها برای جلوگیری از کف کردن و تشکیل خلط افزوده می شود. صرف نظر از رادیاتورهای موتورهای احتراقی مخلوطی از مواد مختلف با اب در نسبت های معین درجه انجماد محلول را تا حد زیادی پایین می اورد که از این مخلوط ها برای مقاصد مختلف استفاده می شود.

 

 

مایعات ضد یخ

از محلول 20 تا 25 درصد گلیسرین در اب می توان به عنوان ضد یخ در رادیاتور اتومبیل استفاده نمود.

با استفاده از محلول الکل صنعتی و یا اتیلن گلیکول نیز می توان ضد یخ تهیه نمود

 

سلام

تقریبا مطالب اخیر وبلاگم  همه از سایت رشد میباشد.شاید تا چند روز نتوانم مطلب جدید بگذارم .

از هم اکنون عذر می خواهم.

چای

چاي محبوب‌ترين نوشيدني گرم در جهان است و مردم بيش‌تر نقاط دنيا به آن دلبستگي فراوان دارند. اما چه عاملي باعث اين محبوبيت شده است؟!

دم كرده‌ي چاي، رنگ «قرمز جذابي» دارد و «طعم مطبوع و تلخ» آن براي خيلي‌ها دلپذير است. تمام اين خصوصيات چاي ناشي از «تركيبات شيميايي» آن است.

اين تركيبات عبارتند از: «آمينو اسيدها»، «كربوهيدرات‌ها»، «يون‌هاي معدني»، «كافئين» و «تركيبات پلي‌فنلي» كه گاهي اشتباهاً «تانين» خوانده مي‌شوند.

گياه چاي «كامليا سيننسيز» (Camellia Sinensis) نام دارد كه داراي 75 تا 80 درصد آب است. طي عمل «تخمير» - كه روي برگ‌هاي چاي صورت مي‌گيرد – تركيب‌هاي «پلي‌فنلي» آن مثل: «فلاوانول» با «اكسيژن هوا» اكسيد مي‌شوند و «تركيب‌هاي معطره» و «پلي‌فنلي» با «وزن مولكولي بالا» ايجاد مي‌كنند؛ از جمله اين تركيب‌ها «تي‌فلاوين» است كه «رنگ قرمز» چاي دم‌كرده از آن است و هم‌چنين «تي روبيحين تيره» كه طعم خوش چاي را سبب مي‌شود.

25 درصد وزن چاي خشك سبز، تركيب‌هاي «پلي‌فنلي فلاوانول» است كه به «كاتچين» معروفند. اين‌ها «بي‌رنگ»، «محلول در آب» و «تلخ مزه‌»اند. همه‌ي تركيب‌هاي «فلاوانول» دو حلقه‌ي آروماتيكي داشته كه به‌وسيله‌ي يك «‌زنجير آليفاتيك» به يكديگر متصلند. در هنگام «تخمير»، «آنزيم پلي‌فنول اكسيد» از تركيب‌هاي «فلاوانول» را اكسيد كرده و «كينون» حاصل مي‌شود.

ادامه نوشته

تبديل «آب» به «شير» وبالعکس

اجرا

سه «بطري شير» يك‌ليتري روي ميز قرار دهيد.

اولي در ظاهر تا نيمه از «آب» پر است و بطري‌هاي ديگر خالي به‌نظر مي‌رسند.

وقتي مايع بطري اول را در دومي خالي مي‌كنيد تبديل به «شير» مي‌شود و وقتي آن را در سومي  مي‌ريزيد، دوباره تبديل به «آب» مي‌شود

 

مواد لازم

- «آب مقطر» براي تهيه‌ي محلول‌هاي مورد نياز

- محلول يك گرم «كلرور كلسيم» در 500 ميلي‌ليتر «آب مقطر» براي بطري اول

- محلول 5/1 گرم «اكسالات آمونيم» در 10 ميلي‌ليتر «آب» براي بطري دوم

- پنج ميلي‌ليتر «اسيد سولفوريك غليظ» براي بطري سوم.

NH4)2 C2O4 .H2O		H2SO4
اكسالات آمونيم		اسيد سولفوريك

 

فکر می کنید این تبدیلات چگونه انجام می شود؟

از اختلاط بطري اول و دوم، «كليسم اكسالات» سفيد نامحلول تشكيل مي‌شود كه در «اسيد سولفوريك» بطري سوم محلول است.